Vrouw zoekt man

Traditionele evolutiepsychologen gaan ervan uit dat mannen op zoek zijn  naar vruchtbare vrouwen; ze willen hun genen verspreiden. Kuisheid is belangrijk om zeker te weten dat het zijn kinderen zijn. Vrouwen op hun beurt zoeken naar sterke, rijke mannen. Vrouwen gaan voor macht, mannen voor jeugd en schoonheid. Deze verschillen zijn volgens hen diep in ons brein verankerd. Is dat zo? Of worden we vooral beïnvloed door onze cultuur?

David Buss is een gerenommeerd evolutietheoreticus en veel van de onderzoeken naar partnerkeuze staan op zijn naam. Hij is begonnen in de jaren ’80 van de vorige eeuw en gaat nog steeds door met zijn onderzoek. Hij beweert dat zijn bevindingen universeel zijn en passen bij een traditionele arbeidsdeling, waar vrouwen kinderen verzorgen en mannen kostwinner zijn.

Buss zoekt naar sekseverschillen, maar naar mijn idee vond hij vooral overeenkomsten: zowel bij mannen als vrouwen bestaat de top-drie van hun wensenlijstje uit liefde / aantrekkingskracht, een betrouwbaar karakter en emotionele stabiliteit.

Uit zijn eigen onderzoek blijkt dat één van de wensen – goede financiële vooruitzichten van de partner – in de loop der jaren steeds belangrijker wordt, maar dan vooral bij mannen! Dat staat haaks op zijn theorie. Het uiterlijk van de partners worden in de loop der jaren ook steeds belangrijker gevonden, maar deze wens stijgt vooral bij de vrouwen. En kuisheid vinden mannen steeds minder belangrijk.

De invloed van de cultuur

Je cultuur heeft grote invloed op wie je kiest. En soms heb je niets te kiezen, tenminste als je vrouw bent.

  • Kuisheid, wat in westerse samenlevingen aan belang inboet, scoort juist hoog in veel culturen. Meisjes en vrouwen moeten soms hun seksuele interesse met de dood bekopen. Denk aan eerwraak, of aan steniging bij overspel of zelfs bij verkrachting.
  • In veel culturen worden meisjes uitgehuwelijkt, soms al heel jong, de zogenaamde kindhuwelijken. Meisjes hebben hier zelf vaak niets tegen in te brengen.
  • In Benin werkte ik met polygame volkeren; mannen hebben meerdere partners en oude mannen nemen vaak op hoge leeftijd nog een jonge bruid. Monique, een sprankelende jonge vrouw, vertelde me dat ze verliefd was geworden, maar dat de vader van haar vriend besloot dat hij haar wilde. Toen Monique mijn geschokte gezicht zag, reageerde ze: ‘Maar ik doe het met mijn vriend, hoor’. Het bleek dat in dit dorp bijna alle vrouwen openlijk minnaars hadden, iets waar ze in de omringende dorpen schande van spraken. Het leerde me dat partnerkeuze zelfs per dorp kan verschillen.
  • Sue Lloyd-Roberts beschrijft in haar indrukwekkende boek ‘De oorlog tegen vrouwen en de moed om terug te vechten’ onder meer de handel van vrouwen en meisjes in Europese landen. Hoe vrij zijn zij?
  • Een vorm van partnerkeuze die volkomen tegengesteld is aan de theorie van Buss is vrouwelijk sekstoerisme. Dit is een toenemend fenomeen onder oudere rijkere witte vrouwen die op vakantie in Lissabon, Gambia of Kenia een aantrekkelijke jonge partner zoeken, die arm en zwart is. Hier is de man op zoek naar het geld en de vrouw naar jeugdigheid. De schurende film ‘Paradies Liebe’ van Ulrich Seidl behandelt dit thema. Deze ontwikkelingen zijn vanuit het evolutionaire denken moeilijk te verklaren.
  • En wat met de homoliefde?
  •  En met anticonceptie? Als mannen zo graag me hun genen strooien dan moeten ze hier toch tegen zijn?

 

Anderen analyseerden de gegevens van Buss en ontdekten dat de voorkeuren van mannen en vrouwen sterk overeen komen in meer gelijkwaardige samenlevingen, zoals de Scandinavische. Als de verschillen tussen vrouwen en mannen minder groot zijn en beide partners werken, veranderen ook de voorkeuren van mannen en vrouwen. Vrouwen gaan minder voor de financiële vooruitzichten van hun partner en meer voor zijn karakter en uiterlijk. Als vrouwen en mannen hun seksuele gedrag zelf kunnen bepalen, dan maken ze dezelfde keuzes en zoeken ze gelijkgestemde partners: soort-zoekt-soort.

In meer ongelijkwaardige culturen vindt je de verschillen van Buss wel. Hier zoeken vrouwen vaak oude en rijkere partners, omdat ze zelf geen toegang hebben tot rijkdom. Vrouwen ‘kiezen’ machtige mannen als ze niets te kiezen hebben. De mannen kiezen wel en gaan voor de jonge vrouwen. In patriarchale culturen zien mannen de vrouwen en kinderen als hun bezit. Hoe jonger de vrouw, hoe gemakkelijker ze te overheersen is en hoe meer ze zijn bezit kan uitbreiden met een groot kinderschare. Kinderen betekenen status, extra arbeidskracht én een oudedagsreserve, omdat de kinderen later hun ouders onderhouden en verzorgen.

Toch houdt Buss ook in een recente publicatie vol dat vrouwen meer prijs stellen op een ambitieuze partner met goede vooruitzichten dan mannen en dat dit vijftig jaar lang een constante is gebleven. Hij legt de nadruk op de verschillen die nog steeds bestaan. Ik onderstreep liever hoe snel deze verschillen afnemen en hoe de wensen van vrouwen en mannen steeds meer op elkaar zijn gaan lijken. Zijn laatste gegeven zijn van 1996, inmiddels zijn we weer ruim twintig jaar verder, misschien zijn deze verschillen nu wel helemaal verdwenen.

Partnerkeuze ligt niet stevig in het brein verankerd, maar wordt sterk beïnvloed door de cultuur.

Ook op het gebied van de seksualiteit nemen de verschillen tussen de seksen af. Breinen van mannen en vrouwen reageren precies hetzelfde op seksuele prikkels. Hoe ze daar vervolgens mee omgaan, wordt weer bepaald door de cultuur. We zoeken hetzelfde in onze partner, en ook in seksueel gedrag blijken vrouwen en mannen steeds minder van elkaar te verschillen.

Vrouw zoekt man – Bronnen

(Deze blog is een update van een ouder blog – oktober 2016)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *