Wees een man!

Het eerste stof van ‘me too‘ is neergedaald. Het is duidelijk wat vrouwen bij deze discussie winnen, maar wat betekent het voor mannen en mannelijkheid?Seksuele grensoverschrijding gaat niet alleen over seks en macht, maar ook over mannelijkheid.

Mannen huilen niet, ze zijn stoer en stevig, sterk en doortastend. Al heel jong leren jongens om gedrag dat ze als vrouwelijk zien te onderdrukken: zacht zijn, emotioneel zijn, je mooi willen maken. Ouders kunnen hun best doen hun zonen en dochters een gelijk opvoeding te geven, maar het gaat ze niet heel goed af. Het begint vaak al met het geven van namen.

En als het ouders wél goed afgaat, dan doet de samenleving dit vaak teniet. Het ergste scheldwoord onder jongens is mietje of homo. TV en videogames zijn vergeven van de heldhaftige en agressieve mannen. Als jongens 18 zijn hebben ze al 26.000 moorden gezien, bijna allemaal met mannelijke moordenaars. En dat alleen al op de TV. Als ze in het leger gaan krijgen ze te maken met een hyper-masculiene cultuur, waar vrouwelijk gedrag genadeloos wordt afgestraft, vooral bij mannen.

Wat doet dat met jongens en mannen? Mannelijkheid doodt mannen. Mannen leven korter en doden zichzelf en anderen vaker dan vrouwen doen. Ze hebben minder vrienden en bij die vrienden gaat het vaker over voetballen, muziek of andere gemeenschappelijke interesses. Gevoelens bespreken mannen liever niet met elkaar. Zo spraakzaam als de man is in het openbaar, zo zwijgzaam is hij bij privé-onderwerpen. Mannen zijn afgesneden van een deel van hun gevoelens en als die zich ophopen, werken ze (te) hard of gebruiken ze drugs en drank om overeind te blijven. Of ze vertalen die opgekropte emoties in geweld. Of in seks.

Natuurlijk schieten niet alle mannen door. De meeste niet. En ook mannen zijn slachtoffer van mannen. ‘Me too‘ gaat ook over misbruik van mannen. De mannen die wel doorschieten zijn óf de mannen met teveel macht en te weinig gevoel, óf de mannen die zich machteloos voelen. Beide zijn flink uit balans.

De eerste groep zijn de mannen waarover we nu veel in de media lezen. Deze mannen zijn zo overtuigd van zichzelf dat ze anderen nauwelijks zien staan. Zij kennen weinig empathie en gaan gemakkelijk over de (seksuele) grenzen van anderen heen: zonnekoningen.

De andere groep twijfelt juist aan de eigen mannelijkheid. Ze bevinden zich aan de onderkant van de samenleving, zijn werkeloos of tobben om andere redenen. Ze voelen zich niet gezien en gehoord en willen zich bewijzen. Dit gaat vaak ten koste van vrouwen of vrouwelijke mannen. Het is ook de groep die oorlog voert op de social media (hoewel sommige machtige mannen deze verleiding ook niet kunnen weerstaan). Ook bijvoorbeeld school shooting lijkt samen te hangen met deze problematiek. En ik denk dat het sommige jongeren ook in de armen drijft van IS.

Bij deze onevenwichtige mannen gaat het om superioriteit of juist inferioriteit.

Als je afgesneden bent van een deel van jezelf, ben je ook afgesneden van anderen. Als je ‘vrouwelijke’ eigenschappen in jezelf onderdrukt, hoe kun je die dan waarderen in anderen? Je kunt ze hooguit cultiveren en projecteren op de ideale vrouw. Je moeder bijvoorbeeld. Het heeft me altijd verbaasd hoe de moeder verheerlijkt wordt in machoculturen.

De extreme mannelijkheidsbeelden zijn tegelijk gemankeerde mensbeelden. Een meta-analyse van 78 studies over mannelijkheid, met in totaal zo’n 20.000 proefpersonen, vond een sterk verband tussen het hanteren van sterke mannelijkheidsnormen en problemen als depressie, stress, drugs en negatief sociaal functioneren. ‘Sterke’ mannen scoren laag op gezondheid, zelfwaardering en geluk. En hoewel deze mannen meer problemen hebben dan de gemiddelde man, zijn ze minder geneigd om daar hulp voor te zoeken. Vooral seksisme en ongezondheid houden verband met elkaar. Word je ziek van seksisme, of word je een seksist om je zwakte te verdoezelen? Kijk je neer op anderen om zelf het hoofd boven water te houden? Ik denk dat beide opgaat.

En als deze mannen eenmaal ziek zijn, dan zijn ze minder geneigd om naar een dokter te gaan. Of ze kiezen ze voor een mannelijke dokter en houden zich dan groot

In samenlevingen met sterke mannelijkheidsnormen, zoals de Amerikaanse, gaat dit nog meer op dan in Nederland. Mannen staan hier flink onder druk om hun kwetsbaarheid te verbergen. Daarom hebben ze fallische hulpmiddelen nodig, zoals wapens. Toys for the boys. Er is een term voor deze vergiftigende mannelijkheid: toxic masculinity.

Net zoals feministische vrouwen de traditionele beelden van vrouwelijkheid en mannelijkheid bestrijden, zouden mannen dat ook moeten doen: op zoek gaan naar eigenheid, in plaat van te proberen om zo mannelijk mogelijk te zijn.

Beste mannen, denk na in je omgang met anderen: zou ik willen dat er zo met mij wordt omgegaan? Of met mijn dochters? Toon respect. Vraag toestemming. Spreek elkaar er op aan. Cultiveer je je testosteron of durf je verder te kijken? Durf je aangeleerde normen en waarden in te ruilen voor wat voor jou persoonlijk mannelijkheid betekent? Durf je je te verbinden met andere mannen, met vrouwen, met je kinderen? Hoe intiemer je wordt, hoe meer je testosteron daalt en dat maakt de weg vrij voor andere  – weldadige – hormonen.

Als je al niet voor vrouwen wilt veranderen, doe het dan voor jezelf: je leeft langer, gezonder en gelukkiger.

Wees een man – Bronnen

4 gedachten over “Wees een man!”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *