Vrouw in beeld

Misschien heeft het met 8 maart te maken – internationale vrouwendag – , maar in de week ervoor valt me verschillende keren op dat en hoe mannen seksisme aan de kaak stellen. Het gebeurt steeds op een vanzelfsprekende manier: zonder al teveel ophef wordt de vinger op de zere plek gelegd. Hun uitspraken gaan ook nog eens over onderwerpen die me aan het hart gaan: politiek en film.

Politiek

Jesse Klaver kondigt aan dat hij wil dat de helft van de nieuwe ministersploeg vrouw is. Op de vraag of het niet vooral om kwaliteit moet gaan, antwoordt hij:  ‘Als kwaliteit voorop had gestaan, hadden we die vijftig procent allang eens gehaald’. Zelf vertel ik in lezingen dat er al eeuwenlang sprake is van positieve discriminatie, maar dan van mannen: bij gelijke geschiktheid gaat de voorkeur uit naar een man.

In de aanloop naar de verkiezingen is er het RTL debat in Carré. Zeven mannelijke lijsttrekkers en een vrouwelijke gaan het gesprek aan. Samuel Levie schrijft in zijn column hoe hij van binnen huilt als hij ziet hoe Marianne Thieme als vrouw wordt weggezet. Als enige zien we haar bij de make-up en alleen zij krijgt de vraag welke collega-lijsttrekker ze het leukst vindt. Wat heeft dat met politiek te maken?

En Michaël Amir laat zien hoe je door strategisch te stemmen meer vrouwen in de Kamer krijgt. Dit heeft ervoor gezorgd dat enkele vrouwen die laag op de lijst staan door voorkeursstemmen alsnog in de Kamer zijn gekomen. Hard nodig om het magere aantal iets op te krikken.

Ik schreef al eerder over de manier waarop vrouwen in de politiek de maat genomen wordt. Hoe Marianne Thieme wordt behandeld en het feit dat zij daar als enige vrouw staat, doet ook iets met de kiezers. De boodschap is: politiek is mannenwerk. Gelukkig prikken veel kiezers daar doorheen en stemmen veel mensen – vrouwen én mannen – bewust op een vrouw.

Een onderzoek naar de zichtbaarheid van vrouwen in de traditionele media (tv, radio, krant) laat zien dat het nieuws maar in 20% over vrouwen gaat. Vijf jaar eerder was dat nog 30%. We zijn nu flink onder het wereldgemiddelde geschoten, terwijl we eerder aan top gingen. In de nieuwe media zijn nog minder vrouwen in het nieuws: in Nederland slechts 13%. Van de deskundigen die op tv komen is in Nederland 12% vrouw. Het gaat hier om cijfers uit 2015! Vrouwen komen vooral als gewone burger in beeld, net zoals gekleurde mannen en vrouwen. Voor deskundigheid moet je kennelijk bij de witte man zijn. Vrouwen en gekleurde mensen wórden besproken, de witte mannen spreken zelf.

Film

In ons filmhuis was een lezing over ‘de diva’s van het witte doek’ door Kevin Toma, filmrecensent van de Volkskrant. Kevin laat confronterende foto’s zien, bijvoorbeeld van jonge actrices die de moeder spelen van de acteur. Liever wordt zo’n actrice ouder gemaakt, dan dat men voor een oudere vrouw kiest. Kevin laat foto’s, filmfragmenten en feiten spreken en toont aan dat vrouwen anders worden beoordeeld. De onlangs overleden Carrie Fisher moest voor een rol afvallen en grapte dat ze maar ¾ van haar wilden.

Dit is niet alleen iets uit voorbije tijden. Uit een recent onderzoek blijkt dat actrices op hun 34e een topinkomen hebben, daarna dalen hun inkomsten snel. Bij acteurs stijgt hun inkomen tot ze 51 zijn, om daarna constant te blijven.

Actrices dienen vooral voor de mannelijke fantasieën. Maar ook de rijpere mannelijke helden voeden deze fantasieën. Ook Hollywood is een mannenbolwerk.

Als ik aan oudere Amerikaanse actrices denk, kom ik niet veel verder dan Meryl Streep. Zelf hou ik meer van Europese films, en daar kan ik wel verschillende namen van 55+ actrices bij bedenken, waaronder mijn favoriete filmsterren Juliette Binoche, Charlotte Rampling en Kristin Scott Thomas (dit zegt natuurlijk ook iets over mijn eigen leeftijd). Als er meer vrouwelijke regisseurs of producenten zijn, verandert het beeld, letterlijk en figuurlijk.

Vrouwelijke en mannelijke acteurs hebben een voorbeeldfunctie, zij zijn idolen. Als vrouwen vooral gewaardeerd worden om hoe mooi en jong ze zijn, en minder om wat ze kunnen, dan beïnvloedt dat het zelfbeeld van vrouwen en de verwachtingen die de samenleving van haar heeft.

Een onthutsend onderzoek dat hierbij aansluit  – uit 2014 en uit Amerika –, laat zien dat ouders 2,5 keer zo vaak aan Google vragen of hun zoon begaafd is, dan dat ze dat over hun dochter willen weten. Ook stellen ze de vraag of hij intelligent is. Bij meisjes maken ouders zich vooral zorgen over haar gewicht en uiterlijk. Vragen hierover worden 3 keer vaker over dochters gesteld dan over zonen. Jongens moeten slim zijn en meisjes mooi, en dat terwijl kleine meisjes in de regel slimmer zijn – omdat hun hersenen zich sneller ontwikkelen – en kleine jongens dikker. Geen wonder dat meisjes aan hun intelligentie gaan twijfelen.

Ik heb in eerdere blogs al veel andere onderzoeken aangehaald die laten zien dat mannen – vaak zonder dat we ons dat bewust zijn – hoger ingeschat worden dan vrouwen, zowel door mannen als door vrouwen.

Alledaags seksisme. Ons leven is er nog steeds van doordrenkt. Het is fijn dat mannen als Jesse, Samuel, Michaël en Kevin dit doorzien en niet schromen om zich hierover uit te spreken.

Vrouw in beeld – bronnen

 

5 gedachten over “Vrouw in beeld”

  1. ja, een mooie uitspraak van Jesse.
    laten we dit soort uitspraken vooral vaak herhalen, kansen zoeken om de kwaliteiten van vrouwen naar voren te brengen en hoe de wereld ermee gebaat zou zijn als die kwaliteiten een grotere rol speelden op ons wereldtoneel.
    waarbij ik dan wel uitga van een balans tussen mannelijke en vrouwelijke kwaliteiten.
    of moet die balans eerst een tijd naar de vrouwelijke kant doorslaan om een evenwicht in het wereldgebeuren tot stand te brengen?
    Clementine

    1. Ieder mens heeft – denk ik – een mix van vrouwelijke en mannelijke kwaliteiten die we in onszelf in balans moeten zien te krijgen om ook meer balans in de samenleving te brengen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *