Vrouw in beeld – 2

Vrouw in beeld, ik schreef er al eerder over, want ik ben een filmfanaat. Wat laat Hollywood ons zien, hoe komt dat en wat doet dat met ons?

De rolbezetting

Een computeranalyse van meer dan duizend filmscripts bracht aan het licht dat er tegenover elke vrouw in een film 2½ man staat en dat hij ook nog eens veel meer praat dan zij. Actrices spelen geen centrale rol, je kunt ze vaak uit de film halen zonder dat er veel verandert. Ook een analyse van negenhonderd topfilms van 2007 tot 2016 laat zien dat nog geen derde van de sprekende rollen voor vrouwen is. En die weinige vrouwen die te zien en te horen zijn, spelen vaak ook nog voor seksobject: een kwart van de vrouwen is sexy of schaars gekleed. We weten in de film wat het werk van de mannelijke hoofdpersonen is, bij vrouwen moeten we er vaak naar gissen, áls ze al werkt.

Eén op de acht films heeft een evenwichtige rolbezetting van vrouwen en mannen. Van de 100 Amerikaanse topfilms over 2015 had slechts 22% een vrouw in de belangrijkste rol, terwijl meer dan de helft van de films het verhaal vanuit het perspectief van een mannelijke hoofdpersoon vertelde.

Deze cijfers veranderen niet, ook niet als je recente cijfers vergelijkt met die van vijftig jaar geleden. Actrices hebben geen serieuze rol en verdienen daar ook naar.

De betaling

De tien best betaalde acteurs verdienen samen ruim 2½ keer zoveel als de tien best betaalde actrices. Op de topinkomenslijst van 2017 staat de eerste vrouw – Emma Stone – op de 15e plaats. Robin Wright verdient als Clare Underwood in ‘House of cards’ minder dan Kevin Spacey. Zelfs Meryl Streep – met drie Oscars en meer nominaties dan wie ook – krijgt minder dan haar mannelijke medespelers.

Vanaf hun 34e gaat het inkomen van actrices omlaag, terwijl het voor acteurs stijgt tot hun 50e en daarna stabiel blijft. De betaling is niet naar verdienste maar naar sekse. En naar kleur: gekleurde filmsterren verdienen nog minder. Het is een wereldwijd fenomeen, maar Hollywood is een van de bedrijven die de kroon spant.

Vrouwen verdienen minder, maar de producenten verdienen meer aan hen. Het is opmerkelijke dat filmproducenten zichzelf in de vingers snijden met de onzichtbaarheid van vrouwen. Films met vrouwelijke hoofdrolspelers brengen meer op. Als je dan niet vanuit ideële motieven meer vrouwen in beeld brengt, zou je het vanuit zakelijk oogpunt kunnen doen.

Stacey Smith: The data behind Hollywood’s sexism

De oorzaken

De belangrijkste reden voor de ondervertegenwoordiging van vrouwen in films is dat er veel meer (zeven keer zoveel) mannelijke dan vrouwelijke scriptschrijvers meewerken aan de grote films: als mannen schrijven, blijven vrouwen buiten beeld. Als vrouwen (mee)schrijven, zorgt dat voor meer vrouwelijke karakters in de film. Voor de topfilms van 2015 geldt: met één vrouwelijke schrijver of regisseur heeft de helft van de films een vrouwelijke hoofdrol, tegenover 13% hoofdrolspeelsters in films die alleen door mannen geschreven worden.

Ook recensenten werken aan deze ongelijkheid mee. Een Amerikaans onderzoek van ruim 4000 recensies laat een verschil zien in het beoordelen van twee soorten films: die met alleen mannelijke hoofdrolspelers en die met tenminste één vrouwelijke hoofdrolspeler (N.B. het gaat dus niet om films met óf vrouwelijke óf mannelijke hoofdrolspelers). Deze films krijgen van vrouwelijke recensenten gemiddeld eenzelfde beoordeling, maar mannen oordelen anders. Zij geven films met ook een vrouw in de hoofdrol een lagere waardering (een 6.2 waar vrouwelijke recensenten een 7.4 geven). Als ze deze films überhaupt al bespreken, want mannen hebben een duidelijke voorkeur voor de films met alleen mannelijke hoofdrolspelers. Bijna twee derde van hun besprekingen gaan over die ‘mannenfilms’, terwijl vrouwen hun aandacht gelijk verdelen over beide categorieën. Een belangrijk verschil is ook dat vrouwen in een kwart van hun recensies films van een vrouwelijke regisseur bespreken, terwijl mannen er slechts 10% van hun recensies aan wijden. En dan zijn de mannen ook nog negatiever over die films.

Onze sekse bepaald dus waar we wel en niet naar kijken en hoe we oordelen, zelfs als we proberen om een onafhankelijke recensent te zijn.

Zoveel cijfers. Waarom is dit belangrijk? Films kleuren hoe wij naar de wereld kijken, ze hebben invloed op wat we van vrouwen en mannen verwachten, hoe we vinden dat we moeten zijn. Het beïnvloedt ons van jongs af aan, zonder dat we ons daar vaak van bewust zijn. We leren kijken door mannenogen, of, zoals onderzoekster Lauzen zegt: It’s a man’s (celluloid) world. En door deze ingekleurde ogen krijgen vrouwen nog steeds minder serieuze rollen en minder betaald. Cijfers om moedeloos van te worden.

Vrouw in beeld – 2 – Bronnen

4 gedachten over “Vrouw in beeld – 2”

  1. Hallo Annette,

    Weer leuk om te lezen, dank!
    Zag je gister Esther Perel op tv over haar beeld voor 2019 en de positei van mannen? Hoe kijk jij daar naar?

    1. Dank Hendrika,
      Nu net naar Esther Perel gekeken en ik ben het erg met haar eens. Daar schreef ik ook over in het blog ‘Wees een man’. Ik herken die mythes van mannelijkheid, je moeten bewijzen, mannelijkheidsrituelen. Voor mij hebben mannen ook veel te winnen bij het feminisme.
      Alleen geloof ik niet dat MeToo altijd vanuit machteloosheid ontstaat. Soms zijn het ook juist de machtige mannen die denken dat ze overal mee wegkomen.

  2. Hoi Annette,
    wat een cijfers weer. wanneer houdt dit op?
    nou, kijk jij naar ‘No More Boys and Girls? op zondag rond 19 uur op NPO2.
    ik vond het de eertse keer te voor de hand liggend om naar te kijken. maar misschien is het toch goed dat dit soort programma’s draaien.
    liefs, Clementine

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *