Hormonen – mythen & feiten

John Gray – de man die denkt dat vrouwen van venus komen en mannen van mars -, heeft het niet zo begrepen op werkende vrouwen. Een vrouw maakt tijdens een werkdag buitenshuis meer testosteron aan dan goed voor haar is. Dat geeft stress en om die stress te verminderen moet ze gaan zorgen en poetsen. Daardoor maakt ze oxytocine aan – het zogenoemde knuffelhormoon – en dat verlaagt haar testosteron.

Het vervelende met de boeken van Gray is dat hij zelden zijn bronnen vermeldt, zodat een en ander niet na te zoeken is, maar ik maak me sterk dat je met stofzuigen je oxytocine op peil zou kunnen krijgen, zelf word ik daar niet bepaald gelukkig van.

Volgens Gray is de traditionele vrouwenrol hormonaal gezien beter voor vrouwen, want moderne vrouwen hebben een tekort aan oxytocine. Werkende vrouwen zijn niet meer uit de samenleving weg te denken, maar  daarnaast moet zij zich dus wijden aan huishouden en zorg. Dat veel vrouwen ongelukkig worden van dit huishoudelijke werk, komt niet bij Gray op. Ze moet niet zeuren, maar poetsen. En als ze daarnaast zo nu en dan iets leuks doet met haar vriendinnen, dan moet het lukken.

De verschillen tussen mannen en vrouwen bestaan volgens hem doordat hun lichamen elkaars hormonale tegenpolen zijn. Hij beweert dat een man 30 keer zoveel testosteron nodig heeft om zich goed te voelen dan een vrouw.

Na een stressvolle dag moet ook een man zijn hormoonspiegel weer in balans te brengen, maar hij moet daarvoor juist méér testosteron aanmaken. Dat lukt hem door zich terug te trekken in zijn hol. Zijn vrouw moet hem dan vooral niet ontmannen door hem te laten poetsen. Wél kan ze aan de bel trekken als een klus geklaard moet worden. Ze moet het dan zo brengen dat het een noodsituatie lijkt, zodat hij haar redder kan zijn, want bij helden schiet het testosteron omhoog.

Stress wordt volgens Gray veroorzaakt door teveel testosteron bij vrouwen en teveel oxytocine bij mannen. Om na een stressvolle werkdag weer in balans te komen moeten vrouwen extra oxytocine aan maken en mannen testosteron.

Werkt dit zo? Moeten vrouwen oxytocine aanmaken om in balans te raken? Maakt een surplus aan testosteron vrouwen uitgeput en ongelukkig? En werkt het bij mannen andersom? Hoe meer testosteron hoe meer mans? Is oxytocine een vrouwenhormoon en testosteron een mannenhormoon?

Hoe groot zijn de verschillen tussen vrouwen en mannen?

Uit de populairwetenschappelijke boeken over sekseverschillen krijg je het idee dat vrouwen allemaal met een lage testosteronspiegel zitten, terwijl alle mannen massa’s testosteron hebben. Maar niets is minder waar: de high-T man van Gray is een uitzondering en het is waarschijnlijk geen man waar vrouwen zich prettig bij voelen.

De meer betrouwbare wetenschappelijke literatuur gaat er van uit dat mannen gemiddeld acht tot tien keer zoveel testosteron hebben dan vrouwen, maar dit betekent niet dat de gemiddelde man ook acht tot tien keer mannelijker is dan een vrouw, vrouwen zijn gevoeliger voor de werking van testosteron. Daarnaast bestaan er ook mannen met weinig testosteron en vrouwen die er veel van hebben. Mannelijke studenten aan de universiteit van Texas bleken gemiddeld slechts drie keer zoveel testosteron te hebben dan vrouwelijke studenten.  Vrouwelijke studenten hebben soms een testosteronniveau dat bijna even hoog is als het maximale onder de mannen.  Sommige mannen piekten, maar geen van hen kwam ook maar in de buurt van 30 keer meer testosteron dan vrouwen.

En cultuurverschillen?

Mannen hebben wereldwijd geen vergelijkbare testosteronspiegels. In een onderzoek naar het testosteronniveau bij mannen uit verschillende typen samenlevingen hadden de mannen uit Massachusetts 70% meer testosteron dan de mannen van het Ache-volk uit Paraguay. Dit gold alleen voor de jonge mannen, mannen boven de 45 jaar verschilden weinig van elkaar. Afrikaanse mannen uit polygame samenlevingen hebben meer testosteron dan die uit monogame samenlevingen. Er zijn flinke hormonale verschillen (een derde tot de helft) tussen volkeren waar mannen een intieme relatie hebben met hun partner en kinderen en volkeren waarbij dit not done is.

In veilige, liefdevolle situaties neemt testosteron bij mannen af, terwijl oxytocine dan vrijkomt. Tijdens het vrijen bijvoorbeeld, maken zowel vrouwen als mannen vergelijkbare hoeveelheden oxytocine aan. Ouders hebben een even hoog oxytocineniveau dat stijgt naarmate hun betrokkenheid bij hun kind toeneemt.

Ook binnen één land kunnen de verschillen tussen de bevolkingsgroepen oplopen. In een onderzoekssituatie waarbij Amerikaanse studenten uit het zuiden en het noorden gefrustreerd werden, reageerde de testosteronspiegel van de zuidelijke studenten sterker op die bedreiging. Zuiderlingen namen het serieus op, voor hen is eergevoel belangrijk, terwijl noordelingen het incident vaker negeerden of er geamuseerd op reageerden.  Ook andere onderzoeken tonen een verband aan tussen culturen waar mannen hun eer steeds moeten verdedigen en hoge testosteronspiegels.

Hormonale waarden liggen niet vast. Hormonen reageren op situaties en ervaringen. Vaderschap leidt tot een grote en blijvende verlaging van de aanwezige hoeveelheid testosteron. Betekent dit dat vaders ongelukkiger zijn? Dat zou ik niet denken. Uit onderzoek blijkt dat gehuwde mannen en vaders gelukkiger zijn dan alleenstaande mannen. En zijn werkende vrouwen ongelukkiger dan huisvrouwen? Ik denk dat de geschiedenis heeft bewezen dat dit niet klopt. Vrouwen worden wel ongelukkig van de extra taken die thuis op haar wachten, zeker als haar man dan zijn hol niet uitkomt.

Hormonen – mythen & feiten – Bronnen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *