Intimiteit & testosteron

In mijn eerste blog, hormonen – mythen & feiten, tipte ik het al even aan: intimiteit doet iets met je testosteronspiegel. In intieme relaties daalt je testosteron; die daalt zelfs al door te kijken naar een romantische film.

Intimiteit

Mannen met een relatie hebben een lager testosteronniveau dan singles. Amerikaanse mannen met een partner maken 20% minder testosteron aan dan mannen zonder partner. Dit verband is niet even sterk in alle culturen, het hangt samen met de culturele patronen rond partnerschap, met de intimiteit die binnen relaties verwacht wordt. Polygame mannen, die zich in de regel minder om hun partners (en kinderen) bekommeren dan monogame mannen, hebben een hogere testosteronspiegel.

In de Filippijnen bleek dat jonge mannen met het meeste testosteron de grootste kans hadden om een partner te vinden en kinderen te krijgen. Nadat ze vader werden, daalde bij hen het testosteron het sterkste. Het is dus niet zo dat mannen met minder testosteron meer in trek zijn bij vrouwen en dat daarom gehuwde mannen lager zitten in hun testosteron.

Direct na de geboorte van hun kind halveert de hoeveelheid testosteron bij vaders. Als vaders betrokken blijven bij hun kinderen dan houden ze een lagere testosteronspiegel, op twee-derde van hun eerdere niveau. Deze testosterondaling hangt dus samen met de mate van intimiteit met de kinderen. Er zijn veel culturen waar de vaders de kinderzorg aan de moeders overlaten, net zoals dat eerder in de westerse cultuur gebeurde. Maar er zijn ook volkeren, bijvoorbeeld een pygmeeënvolk in centraal Afrika, waar mannen hun kinderen vaker lichamelijk koesteren dan moeders.

Twee culturen in Tanzania laten dit verschil in opvoedingspatronen mooi zien: de Hadza, een groep jagers en verzamelaars, en de Datoga, veehouders. Bij de jagende Hadza zijn bijna alle huwelijken monogaam en woont de man bij de familie van zijn vrouw. Hij bemoeit zich met de opvoeding van zijn kinderen, speelt met ze en knuffelt hen vaak. Ouders en kinderen slapen in dezelfde ruimte. De Datoga daarentegen zijn patrilineair; mannen leven er samen met hun mannelijke familieleden. Ongeveer 40% van hen heeft meerdere vrouwen. De mannen zijn veel van huis om hun vee te hoeden of om andere mannen op te zoeken. Als ze thuis zijn, eten en slapen ze apart van hun vrouw en kinderen. De Datoga mannen bemoeien zich weinig met hun kinderen: dat is vrouwenwerk. De testosteronspiegel van de Hadza vaders is een derde tot de helft lager dan die van kinderloze Hadza mannen, net zoals bij andere culturen met zorgzame vaders. Bij de Datoga echter hebben zowel vaders als niet-vaders beiden hoge testosteronspiegels, hun testosteronspiegels zijn vergelijkbaar met de niet-vaders bij de Hadza. Bij de Hadza beïnvloedt het vaderschap de hormonen dus niet.

Niet alleen vaders ondergaan veranderingen in hun testosteronspiegel, ook bij moeders gebeurt dit, alleen is hier nog heel weinig onderzoek naar gedaan. En in het dierenrijk zien we soortgelijke hormonale veranderingen.

De couvade

VadersCulturele patronen beïnvloeden hormonale waarden. In sommige culturen bestonden zelfs rituelen – de couvade – om mannen bij de zwangerschap te betrekken. De couvade legt mannen beperkingen op tijdens de zwangerschap en bevalling van hun vrouw: ze moeten bijvoorbeeld in of dicht bij huis blijven of mogen bepaald voedsel niet eten.

In een ander type samenleving zijn mannen juist niet bij de geboorte van hun kinderen aanwezig en geldt een post-partum taboe: het gescheiden slapen en seksuele onthouding van man en vrouw na de geboorte van hun kind. Vrouwen worden hier ook tijdens hun menstruatie vaak afgezonderd van de mannen. In dit type samenlevingen is ook de arbeid – waaronder de kinderzorg – strikt gescheiden tussen vrouwen en mannen.

Dat vrouwen tijdens een zwangerschap en bevalling hormonale veranderingen ondergaan is bekend, maar bij vaders in wording gebeurt dit dus ook: niet alleen daalt hun testosteronniveau, ook het prolactine- en oestrogeenniveau verandert. Deze laatste hormonen hangen samen met zorgend gedrag. Zowel vaders als moeders maken ook grote hoeveelheden van het hormoon oxytocine aan, het zogenaamde knuffelhormoon.

Veel mannen ondergaan ook andere lichamelijk veranderingen door de zwangerschap van hun vrouw; ze krijgen last van misselijkheid of gewichtstoename. De mannen met de sterkste hormonale veranderingen hebben hier meer last van. De couvade bestaat dus ook op hormonaal niveau.

 

Hormoonspiegels worden biologisch bepaald, maar ook beïnvloed door culturele normen en waarden. Feminiene culturen, met aandacht voor zorg, brengen mensen met andere hormoonspiegels voort dan masculiene culturen. Intimiteit verandert de hormoonspiegel en verhoogt het empathisch vermogen.

Intimiteit & testosteron – Bronnen

 

6 gedachten over “Intimiteit & testosteron”

  1. Fijn dat ik een melding krijg van een nieuw blog. Vier keer is alleen een beetje te veel van het goede.
    Dit blog maakt wel dat ik het boek “Vrouwelijkheid&Mannelijkheid” van jou ga zoeken. Is het boek nog verkrijgbaar?

    Vriendelijke groet,

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *