De maat der dingen – gezondheid

Waar het verschil in gedrag tussen vrouwen en mannen onder een vergrootglas ligt, gebeurt dit niet met de lichamelijke verschillen. In de medische wereld is het mannenlijf het uitgangspunt, waardoor vrouwen niet altijd de geneeskundige hulp krijgen die ze nodig hebben. Vrouwen sterven tien keer vaker dan mannen aan een gebroken hart; hartinfarcten van vrouwen worden vaak te laat herkend.

Ziektes die alleen vrouwen treffen

In het vorige blog schreef ik al dat de eerste versie van Obama’s zorgverzekering een aantal belangrijke vrouwenzaken vergat (mammografie, uitstrijkje, opsporing van kankersoorten die vooral bij vrouwen voorkomen). En hoe Apple’s gezondheidsblog alles mat, behalve de menstruatiecyclus.

Menstruatie- en overgangsklachten werden lang niet erg serieus genomen door de medische wetenschap. Viagra lijkt goed te helpen bij menstruatiepijnen, maar het onderzoek hiernaar werd gestopt: het had geen urgentie. Er is sowieso weinig onderzoek gedaan naar menstruatieklachten, terwijl bijvoorbeeld erectieproblemen volop aandacht krijgen. Een pijnlijke ziekte als endometriose, waar één op de tien vrouwen last van heeft, wordt vaak laat gediagnosticeerd. Tegen zwakke weeën – waardoor veel vrouwen en baby’s een bevalling niet overleven – bestaat één medicijn, bij een zwak hart kun je kiezen uit vijftig medicijnen.

Ziektes die bij vrouwen vaker overkomen dan mannen

Gewrichtspijnen komen dubbel zo vaak voor bij vrouwen dan bij mannen. Auto-immuunziektes komen drie keer vaker voor bij vrouwen. Migraine tweeëneenhalf keer zoveel; een derde van de vrouwen heeft er in haar leven last van. Medicijnen tegen migraine hebben vaak weinig effect.

Ziektes die bij mannen vaker overkomen

Ziektes die alleen mannen treffen of die zich bij mannen anders manifesteren bestaan natuurlijk ook, maar hier is meestal geen sprake van een gebrek aan belangstelling vanuit de medische wereld.

Er zijn ook aandoeningen waarvan gedacht werd dat die vooral mannen troffen, zoals Asperger, autisme en ADHD. Steeds meer wordt onderkend dat ook vrouwen hier last van kunnen hebben, maar dat ze dit door hun socialisatie beter kunnen verbloemen.

Ziektes die zich bij vrouwen anders manifesteren

In Nederland sterft één op de vier vrouwen aan een hart- en vaatziektes. Vrouwen gaan vaker dood aan een hartaanval dan mannen. Het ‘broken heart’ syndroom komt zoals gezegd tien keer vaker bij mannen dan bij vrouwen voor. Meer dan de helft van de hartinfarcten van vrouwen wordt niet herkend, omdat vrouwen vaak niet de bekende pijn op de borst hebben. Aspirine, dat in lage doses hartaanvallen en kanker kan voorkomen bij mannen, werkt niet voor vrouwen en is voor hen zelfs schadelijk.

Ook bij andere ziektes hebben vrouwen niet dezelfde symptomen, zoals bij TBC en bij sommige gewrichtspijnen.

De oorzaken

Naar vrouwenziektes wordt weinig onderzoek gedaan. Daarnaast maken vrouwen minder deel uit van de onderzoekspopulatie en als ze dat wel doen worden de onderzoeksresultaten vaak niet uitgesplitst naar sekse.

Zelfs valium, wat vooral aan vrouwen wordt voorgeschreven, is nooit goed op vrouwen getest. Van veel medicijnen is duidelijk wat het effect is op mannen, maar het is niet bekend wat ze voor vrouwen doen. Naast aspirine werken ook paracetamol en morfine anders bij vrouwen dan bij mannen.

De gevolgen

Vrouwen krijgen vaker dan mannen een late of verkeerde diagnose. Ze krijgen vaker de verkeerde medicatie (vrouwen hebben 60% meer kans op bijwerkingen). Dat is niet alleen naar voor die vrouwen, maar leidt ook tot hogere zorgkosten. Een voorbeeld:  vrouwen komen vaker dan mannen in het ziekenhuis terecht door de bijwerking van medicijnen.

Vier van de vijf mensen met onverklaarbare zorgklachten is vrouw. Klagen vrouwen meer? Omdat er zo weinig oog en kennis is voor wat betreft typische vrouwenziektes worden zij vaker als aanstelster gezien. ‘Waarom krijgen vrouwen tweeëneenhalf keer zoveel antidepressiva?’, vraagt Caroline Criado Perez zich af in haar boek ‘Invisible women’: is dit een zoethoudertje omdat de onderliggende lichamelijke klachten niet (h)erkend worden?

De oplossingen

Er is steeds meer aandacht voor de specifieke klachten van vrouwen. Er komen nieuwe richtlijnen voor onderzoek. Maar er dreigt ook een nieuw gevaar: de algoritmes, de computerprogramma’s die leren op basis van beschikbare informatie. Als zij getraind worden met de gebrekkige medische data die nu voorhanden zijn, dan worden vrouwen er niet beter van. Algoritmes moeten ook input krijgen over ziektes die alleen of vooral vrouwen treffen, of die vrouwen anders treffen.

De maat der dingen – gezondheid – Bronnen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *