Krachtige vrouwen

Net terug uit Bolivia, vind ik het leuk om iets te vertellen over het land waar ik 20 jaar geleden werkte, vooral over de bijzondere genderrelaties die ik daar bij een bepaald volk – de Ayoreos –  tegenkwam. Ik was als genderdeskundige verbonden aan een bosbouwproject.  We werkten met verschillende Indiaanse volkeren en het was mijn taak om te kijken hoe we de positie van de vrouwen konden verbeteren. De Ayoreos deden me in dit opzicht versteld staan.

Lees verder Krachtige vrouwen

Waarom zijn zonnekoningen vaak mannen?

Ze zijn de laatste jaren veel in het nieuws: heren die hun eigen koninkrijkje geschapen hebben en zich daarin onaantastbaar wanen.

Zelf zag ik dit voor het eerst in Iran, in de tijd dat de Sjah daar nog regeerde. Er was voor hem een monumentaal museum opgericht vol schilderijen en andere attributen die zijn goddelijke status toonden. Recent lijkt het aantal koningen explosief te groeien.

Zonnekoningen dulden niemand naast zich, behalve mensen die hen in hun grootheidswaan bevestigen. Kom je hen te na, dan wordt je een kopje kleiner gemaakt. Ze breiden hun macht steeds verder uit en verliezen dan de realiteit uit het oog. Ze gaan door tot ze het te bont maken en ze gedwongen worden te stoppen.

Wat bezielt deze heren – want dat zijn het meestal. Waarom staan ze niet open voor kritiek? Is het de verslavende werking van de macht? Speelt testosteron hen parten?

Lees verder Waarom zijn zonnekoningen vaak mannen?

Wiskunde is moeilijk

‘Wiskunde is moeilijk’, verzuchtte een sprekende barbiepop in de tachtiger jaren. Lang is gedacht dat mannen intelligenter zijn dan vrouwen, vooral op het gebied van ruimtelijke vaardigheden en wiskunde. Vrouwen zijn dan weer verbaal beter, maar dat levert geen toppositie op. Veel populairwetenschappelijke boeken verklaren dit verschil door een testosteron-boost in de baarmoeder, waardoor mannenhersenen anders gevormd zijn, of door de hogere testosteronspiegel van mannen. Ook verschillende serieuze publicaties gaan uit van dit verband.

Lees verder Wiskunde is moeilijk

What’s in a name?

Vroeger noemde mijn vader me soms ‘Net’ en ik voelde me groeien. Wat doen namen met mensen? Geef je kinderen al iets mee als je jongens korte stoere namen geeft en meisjes melodieuze, zachtere en langere namen? Of bloemennamen, of namen die eindigen op het verkleinwoord ‘je’ of ‘ke’? En waarom blijft een meisje een meisje en wordt een jongetje een jongen, voor ze overgaan naar vrouw en man? Waarom spreken we van mannen en vrouwen, jongens en meisjes, Romeo en Julia? En niet van Julia en Romeo? Waarom gaan de mannen voorop? Waarom nemen vrouwen de achternaam van hun man aan? Bestaat er seksisme in naamgebruik? Lees verder What’s in a name?

Hoffelijkheid

Blij zijn als je hoffelijke vriend de deur voor je open houdt? Ik raak altijd lichtelijk verward door dit vriendelijke gebaar. Ook omdat mannen op hun beurt in de war raken als ik hen voor wil laten gaan. Wat is hier aan de hand?

Hoffelijkheid – hoe goed bedoeld ook – is vaak een vorm van seksisme. Heel subtiel weliswaar, maar daarom zeker zo fnuikend. Het werkt versluierend. Tegen openlijk en grof seksisme kun je je makkelijker verweren, maar op subtiel seksisme is moeilijk de hand te leggen, het spreekt je aan op een ander – onbewust – niveau van bewustzijn.

Lees verder Hoffelijkheid

Intimiteit & testosteron

In mijn eerste blog, hormonen – mythen & feiten, tipte ik het al even aan: intimiteit doet iets met je testosteronspiegel. In intieme relaties daalt je testosteron; die daalt zelfs al door te kijken naar een romantische film.

Intimiteit

Mannen met een relatie hebben een lager testosteronniveau dan singles. Amerikaanse mannen met een partner maken 20% minder testosteron aan dan mannen zonder partner. Dit verband is niet even sterk in alle culturen, het hangt samen met de culturele patronen rond partnerschap, met de intimiteit die binnen relaties verwacht wordt. Polygame mannen, die zich in de regel minder om hun partners (en kinderen) bekommeren dan monogame mannen, hebben een hogere testosteronspiegel. Lees verder Intimiteit & testosteron

Verander je brein door je lichaamshouding

De fysiotherapeut suggereerde dat ik in een vorig leven mannequin ben geweest. Hoewel mijn houding verre van elegant is, heb ik wel een typisch vrouwelijk standje. Mannen staan, zitten en lopen anders dan vrouwen. Mannen nemen meer ruimte, ook letterlijk door zich groter en breder te maken.

Lichaamshouding

Een indrukwekkend onderzoek naar lichaamshouding werd in de jaren zeventig uitgevoerd door Marianne Wex. Zij nam duizenden foto’s van mannen en vrouwen op Duitse stations en deed dit onopvallend vanaf een ander perron. Deze foto’s geven een overtuigend beeld van de manier waarop mannen ruimte innemen. Ze maken zich groter door breeduit te zitten, wijdbeens te staan en de voeten naar buiten te spreiden. Vrouwen laten een andere houding zien: ze maken zich zo klein mogelijk en houden alle lichaamsdelen dicht bij elkaar. Mannen stralen met hun houding gezag en zekerheid uit, vrouwen onbeduidendheid. Als je mannen een vrouwelijke pose laat aannemen en vrouwen een mannelijke, wordt pas goed duidelijk hoe sterk vrouwelijkheid en mannelijkheid met lichaamshouding zijn verweven. Lees verder Verander je brein door je lichaamshouding

Blame the victim

Na het massale seksuele geweld tijdens oudejaarsnacht in Keulen hoor je de geluiden weer: vrouwen moeten zich wapenen tegen mannen. Je kunt beter niet alleen over straat en vreemde mannen moet je op afstand houden. Ik herinner me een verkrachtingszaak in Nederland, waarbij de advocaat van de dader vond dat het slachtoffer ook wel een erg kort rokje droeg. Vaak worden de vrouwen ervan beschuldigd dat ze verkeerd gekleed gingen, of op het verkeerde tijdstip op de verkeerde plek waren.

Daarmee wordt de suggestie gewekt dat vrouwen mede schuldig zijn aan verkrachting. Sommige culturen zien vrouwen zelfs als enige schuldige en sluiten een verkrachte vrouw op of verstoten haar. Mannen willen niet meer met hun vrouw verder, want als beschadigd bezit heeft ze haar waarde verloren. Ik moet denken aan Golda Meïr, minister-president van Israël van 1969-1974. Zij had een betere strategie: naar aanleiding van een verkrachtingsgolf opperde één van de ministers dat er misschien een avondklok voor vrouwen moest komen, waarop zij het Kabinet voorhield dat mannen de daders zijn. Als er al een avondklok moet komen, dan voor hen.

Lees verder Blame the victim

Chimps van mars en bonobo’s van venus?

Mensen zijn het nauwst verwant met chimpansees en bonobo’s. We delen meer dan 98% van onze genen met deze beide mensapen. De bonobo, of dwergchimpansee, is nauwelijks te onderscheiden van de chimpansee en lang werden ze als één soort gezien. Maar bonobo’s hebben een ander sociaal leefpatroon. Bij bonobo’s vind je bijna geen geweld in de relaties tussen de seksen, tussen mannen onderling, en in de relaties tussen verschillende leefgemeenschappen.

Chimps en bonobo’s

Bonobo’s zijn een voorbeeld van vrouwenkracht, naast de mannenmacht van de chimpansees. Toch leven de bonobo’s, net zoals de chimpansees, niet in vrouwelijke verwantengroepen. Pubermeiden van beide soorten verlaten de groep om zich bij een nieuwe groep aan te sluiten. Jonge chimpansees proberen een man van de andere groep te verleiden, terwijl de jonge bonobo’s een vrouw van een nieuwe groep versieren. Bonobovrouwen vrijen dus onderling en ook de mannen doen het. Seksuele contacten in bonobo-stijl zijn opvallend los, het lijkt meer een uiting van genegenheid. Seks dient als sociaal glijmiddel. Bonobo’s lossen machtskwesties vaak op met seks, hoewel ook agressie hen niet vreemd is.

Lees verder Chimps van mars en bonobo’s van venus?

Hormonen – mythen & feiten

John Gray – de man die denkt dat vrouwen van venus komen en mannen van mars -, heeft het niet zo begrepen op werkende vrouwen. Een vrouw maakt tijdens een werkdag buitenshuis meer testosteron aan dan goed voor haar is. Dat geeft stress en om die stress te verminderen moet ze gaan zorgen en poetsen. Daardoor maakt ze oxytocine aan – het zogenoemde knuffelhormoon – en dat verlaagt haar testosteron.

Het vervelende met de boeken van Gray is dat hij zelden zijn bronnen vermeldt, zodat een en ander niet na te zoeken is, maar ik maak me sterk dat je met stofzuigen je oxytocine op peil zou kunnen krijgen, zelf word ik daar niet bepaald gelukkig van.

Volgens Gray is de traditionele vrouwenrol hormonaal gezien beter voor vrouwen, want moderne vrouwen hebben een tekort aan oxytocine. Werkende vrouwen zijn niet meer uit de samenleving weg te denken, maar  daarnaast moet zij zich dus wijden aan huishouden en zorg. Dat veel vrouwen ongelukkig worden van dit huishoudelijke werk, komt niet bij Gray op. Ze moet niet zeuren, maar poetsen. En als ze daarnaast zo nu en dan iets leuks doet met haar vriendinnen, dan moet het lukken.

Lees verder Hormonen – mythen & feiten